ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਰੋਹਤਕ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਧੀਰਜ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਫਰਾਹ ਆਰਿਫ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਦਿਲਚਸਪ ਤੱਥ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਪੀਓਕੇ) ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟੀਸਤਾਨ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਲੱਦਾਖ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ 1,425 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨੌਜਵਾਨ ਆਬਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ 20 ਵੀਂ ਅਤੇ ਤੀਹਵਿਆਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣਗੇ।ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਕਿੰਨੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਜਵਾਬਦੇਹ ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹਨ।ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲੱਦਾਖ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਹਰ ਦਸ ਵਿਚੋਂ ਸੱਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸੀ। ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਪੀਓਕੇ) ਵਿਚ ਹਰ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹਰ ਪੰਜ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਲਗਭਗ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਗਿਣਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ ਬਿਹਤਰ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਵਿਗੜਦੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਸੀ ,ਹਰ 10 ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਨਾਖੁਸ਼ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬਦੇਤਾਵਾਂ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਬਾਰੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਜਵਾਬ ਸਨ।
