ਓਬਸੈਸਿਵ ਕੰਪਲਸਿਵ ਡਿਸਆਰਡਰ (OCD)

ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੁੱਚੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਓਬਸੈਸਿਵ ਕੰਪਲਸਿਵ ਡਿਸਆਰਡਰ (OCD) ਇੱਕ ਆਮ ਪਰ ਅਕਸਰ ਗਲਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਓ ਸੀ ਡੀ(OCD) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਿਰਫ਼ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਆਦਤ ਲਈ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਹੈ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਓ ਸੀ ਡੀ(OCD) ਵਿੱਚ ਅਣਚਾਹੇ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਉਹਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੋਗ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਜੀਊਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਓ ਸੀ ਡੀ(OCD) ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਓਬਸੈਸਿਵ ਕੰਪਲਸਿਵ ਡਿਸਆਰਡਰ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:ਓਬਸੈਸ਼ਨ (Obsessions) – ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਣਚਾਹੇ ਵਿਚਾਰ, ਡਰ ਜਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਕੰਪਲਸ਼ਨ (Compulsions) – ਉਹ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਰਸਮਾਂ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗੰਦਗੀ ਜਾਂ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਡਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਓਬਸੈਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਧੋ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਕੰਪਲਸ਼ਨ) ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਡਰ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕੇ।ਇਹ ਵਿਉਹਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੰਮ, ਪੜ੍ਹਾਈ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਆਮ ਲੱਛਣਓ ਸੀ ਡੀ (OCD) ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ:ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਜਾਂ ਗੰਦਗੀ ਦਾ ਬੇਹੱਦ ਡਰ। ਤਾਲਿਆਂ, ਬੱਤੀਆਂ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੈੱਕ ਕਰਨਾ। ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰਤੀਬ ਜਾਂ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ। ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਅਣਚਾਹੇ ਵਿਚਾਰ, ਗਿਣਤੀ ਕਰਨਾ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਜਾਉਣਾ ਜਾਂ ਸਫਾਈ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਨਾ। ਨਿਰਧਾਰਤ ਰੁਟੀਨ ਨਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ।ਅਕਸਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਵਿਉਹਾਰ ਤਰਕਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD) ਦੇ ਕਾਰਨਓ ਸੀ ਡੀ (OCD )ਦਾ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਜੈਵਿਕ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਜਨੈਟਿਕ ਕਾਰਕਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਰੋਗ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨੈਟਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜਨਿਊਰੋਟ੍ਰਾਂਸਮੀਟਰਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸੇਰੋਟੋਨਿਨ, ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਮਨੋਦਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾਕੁਝ ਦਿਮਾਗੀ ਹਿੱਸੇ, ਜੋ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD )ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਦਮਾਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਤਣਾਅ, ਸਦਮੇ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਝਟਕੇ ਇਸ ਰੋਗ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਭਾਅਜੋ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਪਰਫੈਕਸ਼ਨਿਸਟ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਜਾਂ ਬੇਹੱਦ ਸਾਵਧਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD) ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਕੁਦਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਜੋ ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD) ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈਖੁਰਾਕ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD) ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਪਰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਆਹਾਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਓਮੇਗਾ-3 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਵਾਲੇ ਖਾਦ ਪਦਾਰਥਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ। ਉਦਾਹਰਨ: ਅਲਸੀ ਦੇ ਬੀਜ, ਅਖਰੋਟ, ਚੀਆ ਬੀਜ, ਚਰਬੀ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ।ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਵਾਲੇ ਖਾਦ ਪਦਾਰਥਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ: ਪਾਲਕ, ਕੱਦੂ ਦੇ ਬੀਜ, ਬਦਾਮ, ਪੂਰੇ ਅਨਾਜ।ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਖਾਦ ਪਦਾਰਥਸਿਹਤਮੰਦ ਅੰਤੜੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ: ਦਹੀਂ, ਫਰਮੈਂਟ ਕੀਤੇ ਖਾਣੇ, ਲੱਸੀ।ਕੰਪਲੈਕਸ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੇਰੋਟੋਨਿਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ: ਓਟਸ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਚਾਵਲ, ਮੋਟਾ ਅਨਾਜ਼।ਐਂਟੀਓਕਸੀਡੈਂਟ ਵਾਲੇ ਫਲਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ: ਬੇਰੀਜ਼, ਸੰਤਰੇ, ਅਨਾਰ।ਕੈਫ਼ੀਨ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਖਾਣੇ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਕੀ ਮਾਈਂਡਫੁਲਨੈੱਸ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD) ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?ਹਾਂ, ਮਾਈਂਡਫੁਲਨੈੱਸ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD) ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਮਾਈਂਡਫੁਲਨੈੱਸ ਧਿਆਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕੀਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਮਾਈਂਡਫੁਲਨੈੱਸ ਦੇ ਲਾਭਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ, ਅਣਚਾਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾਮਾਨਸਿਕ ਸੁਚੇਤਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਚਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੰਨਣਾ ਹੀ ਪਵੇ।ਨਿਯਮਿਤ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:ਗਹਿਰੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਕਸਰਤ, ਬਾਡੀ-ਸਕੈਨ ਧਿਆਨ, ਮਾਈਂਡਫੁਲ ਟਹਿਲਣਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਨਿਰਣੇ ਦੇ ਵੇਖਣਾ।ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD )ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ OCD ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD) ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਕਸਰ ਸੰਦੇਹ, ਦੋਸ਼ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਅਣਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਹੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਵਿਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭਰੋਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤਯੋਗ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ, ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ, ਤਣਾਅ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਮਾਹਿਰ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ।ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਦੇਹ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਓਬਸੈਸਿਵ ਕੰਪਲਸਿਵ ਡਿਸਆਰਡਰ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਮਾਨਸਿਕ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਪਰ ਸਹੀ ਸਮਝ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ, ਮਾਈਂਡਫੁਲਨੈੱਸ ਅਭਿਆਸ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਭਾਵੇਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਠੀਕ ਇਲਾਜ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਮਾਨਸਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇ ਸਹੀ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਓ ਸੀ ਡੀ (OCD ) ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕ ਵੀ ਉਤਪਾਦਕ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਜੀਵਨ ਜੀ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ

ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਕ

ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬਪੰਜਾਬ।