ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ..? ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ੰਕੇ ਹਨ, ਕਿਉਕੇ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਫ਼ੀ ਗੁੰਝਲ਼ਦਾਰ ਹੈ। ਕੁਝ ਕੁ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ‘ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਠਕ ਇਸ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ 3 ਨਵੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ:
-ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਵੋ
-ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਉਮਰ 35 ਸਾਲ ਹੋਵੋ
-14 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪੱਕੀ ਵਸਨੀਕ ਹੋਵੇ।
ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ $ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਫੰਡ ਇਕੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੈਡਰਲ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖਰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਅਤੇ ਕਾਕਸ-
ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਬਹੁਤੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਕਾਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਕਾਕਸਸ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਕਾਕਸਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਹੁਤੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਕੌਮੀ ਸੰਮੇਲਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਮੇਲਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣਨ ਲਈ, ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਈਮਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਕਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿਚ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਦੀ ਵੋਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਕਾਕਸਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਡੈਲੀਗੇਟ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਵਾਧੂ ਦੌਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕੌਣ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ?
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਸਿੱਧੀ ਆਮ ਵੋਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ (ਪਾਪੂਲਰ ਵੋਟਾਂ) ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਪਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਚੋਣ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ “ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਟਰਾਂ” ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਾਲਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਤਹਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਆਮ ਵੋਟਰ (ਪਾਪੂਲਰ ਵੋਟ) ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ (ਕਾਂਗਰਸ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟਰਲ ਵੋਟ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ-
ਹਰ ਰਾਜ ਨੂੰ ਓਨੇ ਹੀ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਵੋਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ (ਸਦਨ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੋਟਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿੱਚ ਕੁਲ 538 ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਵੋਟਰ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਰ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸੰਭਾਵਤ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਸਲੇਟ ਚੁਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਵੋਟਰ ਵਜੋਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਰਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੋਟ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 48 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿਚ, ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਨ ਅਤੇ ਨੇਬਰਾਸਕਾ ਇਕ ਅਨੁਪਾਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਵੋਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਇਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 270 ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਵੋਟ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਣ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨਤ ਜੇਤੂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਸਲ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਵੋਟ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੋਟਰ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਿਤੀ
ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਆਮ ਵੋਟਾਂ (ਪਾਪੂਲਰ) ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦਾ ਪਰ ਚੋਣ ਫਿਰ ਵੀ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ।ਕਿਉਕੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਉਸਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਾਲਜ ਦੁਆਰਾ ਵਧੇਰੇ ਸਟੇਟਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਹਾ 2016 ਵਿੱਚ, 2000 ਵਿੱਚ, ਅਤੇ 1800 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਕੋਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ..?
ਜੇ ਕਿਸੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਵੋਟ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਭਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪਰਨੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ (ਕਾਂਗਰਸ) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੋਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੈਨੇਟ ਨੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਬਾਕੀ ਦੋ ਚੋਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਹਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1824 ਵਿਚ, ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪਰਨੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ ਨੇ ਜੋਨ ਕੁਇੰਸੀ ਐਡਮਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਸੀ । ਜੇ ਆਪਾਂ ਸੰਖੇਪ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇ ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਓਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸਮੈਂਨ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਸਬੰਧੀ ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੁਰਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ “ਨੀਟਾ ਮਾਛੀਕੇ”
ਫਰਿਜ਼ਨੋ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ 558-333-5776
